SERRA DO XISTRAL . 3

viernes, 13 de diciembre de 2019

1 B CAMPO DE SINÁS

1B. CAMPO DE SINÁS

Xeneralidades:

Oeste do Rego das Balsadas. Prolongación da chaira de

Sinás ate o seu final, onde bate co inicio de suaves alturas

formando pequenas plataformas pola aba do Velina

conformando entrada natural polo sul, hoxe ocupada pola

pista que ven de Escallal, via Penido Vello e vai cara Zarza

B.1.1 TERRA

B.1.2- Orografía Chaira polo norte, outeiros polo sul.

B.1.3 Outeiros .- 2 outeiriños de 679 m e 734m polo sul conecta

o Velina con as chairas de Sinás e as depresións fluviais da

Bidueira.

B.1.4..- Chairas .- Prolongación da Chaira de Sinas ate bater

con estes pequenos outeiros.

B.2.1 VEXETACIÓN

B.2.2 Tipo monte baixo sen especies arbóreas agás polo leste

lndando con as Balsadas.

B.2.3. Especies crecemento .- Leste, bosco de eucaliptus.

B.3.1.- .1.1. AUGAS

B.3.2 .- Cauces e Concas..- Leito do Rego das Balsadas polo

leste e berce do Rego da Bidueira polo oeste.

B.3.3 .-Depresións.- Gran depresión polo oeste cara o lugar da

Bidueira

B.3.4 .- Ruta e Concas.- Suave ruta das Balsadas.-

B.3.5.- Berces.- Rego da Bidueira. 1B/A/

B.3.6.- Fontes.- Posible saida dun rego subterráneo

C) HÁBITAT

C.1.1.- Cercados, Marcos, etc..-liñas rectas de

demarcación

C.1.2.- Camiños principais .- Pista de terra que vertebra estas

No seu curso, vanselle unindo pistas de terras provintes da

Bidueira , Lombo do Medio ( Besteburiz).

E) XACIGOS

Relatorio posibles xacigos.- Posibles estructuras tumulares.

47A.- Campo de Sinás .- 1B/A/5

47B.- Curro de Sinás . 1B/A/4

F) AS SECCIÓNS :

Sección A

1.- Xeografía.- Unha gran pena servirános de referencia. A atoparedes a beira dereita da pista, unha vez superadas dos bruscos cambios de rasante e unha pequena curva a esquerda. Da pena sae un cercado recto de arame que parte cara Sinás , atravesando toda a Chaira e dividíndoa nas duas zonas que xá coñecedes: A Porta de Sinás e o Campo de Sinás.

2.- Patrimonio.- .- clasicas estructuras tumulares moi deterioradas e soltas, que poideran conformar un amoreamento litico por construcción da pista. Apreciase estructura circular a esquerda da alambrada con bastante material lítico . A nós parécenos un antiguo peche, e o rescatamos como O Couso do Campo de sinás.

Unha das constantes da Àrea de Sinàs è o rectilìneo peche que separa "A Porta" ( dereita) do "Campo" e da Necròpolis de Sinàs (esquerda); e que vai dende a grande pena k fica a beira da pista ate o "Outeiro de Sinàs", xa dentro da Necròpolis. Desculpas pola posición torta desta foto, quitada hai 15 anos.

Podemos ver còmo a depresiòn dun Rego que separa a Necròpolis do Campo. No fondo , as primeiras estribaciòns do Velina

POSIBLE COUSO DO CAMPO DE SINÁS

Non o atestiguamos . Parècenos!. Iso è todo.

Amoreamento de pedras onde se suporía da ubicación do ángulo dos muros

O longo do suposto muro siguen os amoreamentos de pedras, misturados con o escombro da construcción da pista que pasa a rentes.

Restos dos muros

Penas espalladas pola contorna e interior deste suposto peche, no que poderíase supor da existencia amurallada de forma ovalada, clásica dos Cousos.

Sección B

1.- Xeografía.- Cara oeste da Chaira das Balsadas . Un bosco de eucaliptus fica entre esta Chaira das Balsadas e a Chaira do Campo de Sinás.

2.- Patrimonio.- .- Clasicas estructuras tumulares moi deterioradas e grandes penas ocultas polo bosco de eucaliptus. O Rego das Balsadas separa este bosco da sua Chaira, conformando restos dun asentamento a estudar. Pola parte leste do Campo de Sinás, lindando con o Rego das Balsadas fincan algunhas das . Pequenas cabanas artificais. Descritas anteriormente.

Na depresiòn k forma o leito do Rego das alsadas observamos unha estructura. A esquerda vai a pista Escallal/Zarza

No centro da imaxe olla.os a estructura. En primeiro termo, o verde prado das Balsadas

Primeiro plano da estructura

Vista xeral do prado e depresiòn das Balsadas, do camiño de acceso dende Vilacampa e altos de Sinàs

Sección C

1.- Xeografía.-Subida cara o Lamoso. ( meseta de 778m )

2.- Patrimonio.- .- Non se tén detectado ningún tipo de estructura.

Sección D

1.- Xeografía.- Planicie que baixa cara o Rego das Balsadas conformando o pé da aba leste do Velina.
2.- Patrimonio Duas pedras con petroglifos.Ficha nº 2 no lugar do Lar de Vidal. ( atravesando a pontella sobre as Balsadas, iniciase unha subida e unha curva a dereita. De seguido veredes un pequeño e amplio arcén a dereita, onde deixaredes os coches. Os petroglifos fican nas penas da esquerda, xusto enfrente … a 10 m.!!

Esta segunda pena está un chisco mais á esquerda da anterior. Non miramos nada máis pola aquela contorna.

As duas penas escritas do Lar de Vidal.

Un novo COUSO
. Podédelo ver as suas contornas no fondo da imaxe. Está situado na beira contraria as penas escritas do Lar de Vidal, o carón do Rego das Balsadas.

jueves, 12 de diciembre de 2019

3A REGO DA BIDUEIRA

3A.- Rego da Bidueira

Esta zona representa un pequeno oasis unha vez baixamos dos Altos de Sinas.

a) Xeneralidades

A) DEFINICIÓN Terras baixas que forman profundas fragas , confín dos tres regatos que teñen a sua unidade.

B) XENERALIDADES

B.1.1 TERRA

B.1.2- Orografía .- Pequenas chairas que baixan cara as pequenas depresions dos tres regos

B.1.3.- Outeiros .- plataforma 479 w pwninaul 508

B.1.4..- Chairas.- Suaves e moi pequenas

B.2.1 VEXETACIÓN

B.2.2 Tipo monte baixo.

B.2.3. Especies crecemento .- Conxuncion de especies de eucalipus e pinos alternando nas fragas con especies autóctonas.

B.3.1.- .1.1 .AUGAS

B.3.2 .- Cauces e Concas..- Tres leitos conforman un área fértil na sua bisbarra.

B.3.3 .-Depresións unha depresion profunda en torno a conca do Rego da Bidueira

B.3.4 .- Ruta .- Exerce de eixo central o Rego da Bidueira, desembocando no mesmo o Rego de Besteburiz e un segundo rego..-

B.3.5.- Berces.- non

B.3.6.- Fontes.- ´? áres fluvial

HÁBITAT

C.1.1.- Cercados, Marcos, etc. Pequenos peches poligonais

C.1.2.- Camiños.-

Área chea de pistas, dada a fertilidade do lugar , grandes arboledas autóctonas e lugares de lecer. En torno o Rego da Bidueira confórmanse duas pistas que teñen o seu berce no seu cauce facendo un circuito que arrodean o rego e que toman camiños diferentes.

D) TOPONIMIA.- Bidueira, Besteburiz

E) XACIGOS

O nivel da terra é bastante irregular e acusado dada a fertilidade desta área, polo que non se pode intuir nin siquera ningun tipo de estructura. Tendo en conta os bastantes peches que impiden o seu paso.

F) AS SECCIÓNS :

Sección A

1.- Xeografía.- Rego da Bidueira

2.- Patrimonio.- .- Aba do outeiro do semicirculo

A aba baixa suavemente dende os Altos de Sinás cara o fondo da depresión do Rego da Bidueira

Sección B

1.- Xeografía.- Rego da Bidueira en baixada pola aba de Sinas

2.- Patrimonio.- .- Non se visitóu

Ofrecémosvos unha seguna imaxe desta contorna, que xulgamos interesante. A pista superior divide a aba de baixada de Sinás en duas partes; a da dereita, onde fica a grande necrópolis, e a da esquerda ( que baixa docemente cara a depresión do Rego da Bidueira) que temos todavía sen visitar.

Sección C

1.- Xeografía.- plataforma 479 na contorna da aba descendente de Sinás

2.- Patrimonio.- .- Non se visitóu

Sección D

1.- Xeografía..- Fraga do Rego da Bidueira , con restos petreos espallados na contorna do cauce do mesmo, entorno salvaxe con abundante vexetación autóctona. Península 508 . Final da aba do Lombo do Medio

2.- Patrimonio.- Non se tén observado por traballo intensivo humán, ainda que polas suas características abeiradas poderian existir certas estructuras.

A pequena e alongada fraga que fica no fondo da depresión da Vidueira.

Para finalizar, unha vista xeral tomada dende os Altos de Sinás. Na parte central da imaxe , na zona arbolada fica a fraga da Bidueira.

miércoles, 11 de diciembre de 2019

2A SINÁS

COMO CHEGAR A SINÀS

Hai 4 xeitos de facelo: Por Zarza, polo Trobo (Vilacampa), por Freixido e polo Escallal. Mais para ir sen ànimo de perderse, escolleremos ir polo Escallal.

Colledes a estradiña Ferreira-Cadramòn-Abadin, e a altura de Frexulfe (Santa Eulalia) apartàdevos pola estradiña k atoparedes a vosa dereita vindo de Ferreira, para desviarvos a 4 km? a vosa esquerda ( no lugar de Escallal) na seguinte pista asfaltada. A seguides ate o final. Chegaredes as terras altas , e o pasar o desvìo cara o Penido Vello ( a vosa dereita) atoparedes un cruce de 3 pistas. Colleredes a do medio e a seguides...atravesando 2 fortes cambios de nivel e unha curva cara esquerda, chegando a dous novos e sucesivos cruces que colleredes a vosa dereita. Xa estades na aba do outeiro da necropolis de Sinas. Aparcades e a desfrutar!!

2A.- Sinás

Poderìase identificar como a Àrea de Sinàs todo o k vedes, situando o epicentro na zona queimada

.A) DEFINICION

O Conxunto de Sinás comprende o seu outeiro onde situamos o epicentro da Necròpolis, que forma unha espaciosa chaira a 678 m arrodeada polas suas abas espaciosas e suaves conectada pola sua parte norleste co Coto Mouro , co "Campo de Sinàs" polo sul cara o Penido Vello e as Terras Altas do Xistral e a "Porta de Sinàs" polo leste, cara Vilacampa.

O Coto Mouro è a prolongacion natural de Sinás cara o norleste

B) XENERALIDADES

Esta Zona comprende:

A) Outeiro de Sinás, con as suas abas ( A, B e C)

B.- que conforman parte do Coto Mouro terras altas

D.- Chaira principal , onde fican os tumulos e as arcas

.B.1.1 TERRA

B.1.2- Orografía Grande Outeiro con os seus elementos.

B.1.3 Outeiros cotas 676 m e 671 m D cunha grande chaira nos seus altos.

B.1.4..- Chairas.- Toda a zona está moi achairada, tanto nas abas como nas suas partes altas con conexión co Coto Mouro polo seu norleste.

B.2.1 VEXETACIÓN

B.2.2 Tipo monte baixo.

B.2.3. Especies crecemento .- Esporádicos grupos de pinos . Fraga o carón do rego da Bidueira con vexetación autóctona.

B.3.1.- .1.1. AUGAS

B.3.2 .- Cauces e Concas..- Rego da Bidueira. ( sul do C)

B.3.3 .-Depresións Depresión do Rego da Bidueira no fondo C.

B.3.4 .- Ruta e Concas.- Non existen cauces fluviais. No interior encharcado do Coto Mouro apreciamos posibles fontes...ou manifestacions exteriores de regos subterràneos.

B.3.5.- Berces.-Non

B.3.6.- Fontes.- Non.

C) HÁBITAT

C.1.1.- Cercados, Marcos, etc..- Arame demarcando territorios, o carón dos Eólicos

C.1.2.- Camiños principais .- Non se observan camiños fortes, ainda sí camiños intercomunidadores entre refuxios moi concretos. Posiblidade de sendeiros que cruzaban esta chaira na antiguedade.

D) TOPONIMIA.- Sinás, Coto Mouro, Bidueira

E) XACIGOS Chaira tumular do Coto Mouro. Arcas de Sinás, Refuxios.

1A .- Arcas. 2A/D/6 con contorna ovoidal .

1B.- Refuxios-. 2A/D/9

1C.- Asento.- 2A/D/6

1D.- Pedrafitas abatidas e aliñamento 2A/D/9

Lagoa 2A/D/8

Grande Pedrafita dos Mouros .- 2A/B/7

Depósitos do Coto Mouro 2A/B/3, 6, 9

Necrópolis da chaira do Coto mouro 2A/B/8,9

Neste ano, a Xunta dèuselle "limpar" a zona central onde situamos a grande Necròpolis, fixera unha queima controlada, deixando o descuberto TODAS as estructuras.

Sur do Coto Mouro. Grandes grupos de pedras conforman a continuaciòn da grande necròpolis de Sinàs.

Intuio a existencia de un grande numero de estructuras tumulares nesta enorme chaira, polos seus bruscos csmbios de nivel e a sua vexetaciòn.

Fixàdevos na textura e a propia antiguedade das pedras.

Todalas fotos pertenecen a mesma àrea.

F) AS SECCIÓNS :

Sección A

2.- Patrimonio.- . Nada Reseñable.

Sección B

1.- Xeografía.- Conexión co Coto Mouro a través dunha suave baixada.

2.- Patrimonio.-Camiño amplo que atravesa o Coto mouro.zona de camiños e sendeiros investigados e percorridos. Pinar e entradas a base de regos e zonas encharcadas. 53 Pedrafita dos Mouros. Coincidencia pliegue xeográfico con a Pedrafita dos Mouros. Grande depósito tumular a 100 m da Pedrafita, no seo do sendeiro que bordea o Coto. Posible existencia de material lítico no interior desta área , hoxendia encharcada e insegura de explorar.

Sección C

1.- Xeografía.- Aba da Bidueira. Diversos camiños a bordean,

2.- Patrimonio.- .- - Aparte de diversos camiños que van cara a fraga da Bidueira, apórtase a posible existencia dunha estructura cuadrangular moi gastada , casi imperfectible o carón desta parte do Rego.

Alto do outeiro da Necròpolis de Sinàs. Arriba a dereita tedes o complexo da Porta de Sinàs. Esta grande pena poderìa ser parte dunha estructura.

Outeiro da Necròpolis de Sinàs. Gran profusiòn de pedras dispersas. Ahi vos deixo a cabeza do Dragòn vixilante.

..Sección D

1.- Xeografía.- Terras altas do Outeiro de Sinás. Obsérvase grandes manchas na mesma Chaira, en torno as Arcas, a modo de manchas de aceite con 2, 3 claros circulares dentro das mesmas

.2.- Patrimonio. 76m ( chaira tumular), y 671 m (Arcas de Sinás)Posible alineamento de 4/5 pedrafitas que desembocan nun recinto circular, encharcado con grandes pedras rectangulares abatidas. Varios Refuxios con útiles nas suas penas. Teñense observado axexadoiros e petroglifos. Varias enormes estructuras tumulares desfeitas, ainda que gardan certa estructuración

G) OBSERVACIÓNS.-

Como referencia apuntamos un punto de encontro na pista con tres muiños eólicos, onde deixar os coches, e dende alí adentrarnos nos camiños que bordean o Coto Mouro . A referencia é a grande pedrafita recolocada fai poucos anos, obviamente non no seu lugar orixinal, a 100 m dos 3 muiños; ainda que o lugar coincide sorprendentemente cunha pequena elevación xeográfica que destaca na contorna da Necròpolis de Sinàs.

A 50 m da pedrafita, camiño adiante hai un cruce cun sendeiro k nos levarà a necròpolis do Coto Mouro.

Cara anterior

Cara posterior.

NECRÓPOLIS DE SINÁS:

CONXUNTO DE

ESTRUCTURAS E XACIGOS

ARCAS

En primer tèrmino, a segunda Arca. Moi deteriorada pero con resto da coiraza o descuberto, marcando territorio.

Un desmonte pecha elìpticamente as 2 Arcas

No fondo, o "Campo de Sinàs"

PETRÓGLIFOS

Existen varias penas con marcas, moi borradas.

PEDRAFITAS

A continuaciòn ofrecèmosvos varias pedras. Parècenos que un dia estiveron fitadas....parècenos .....outras, vènse claramente a sua finalidade, pois siguen emplazadas no seu lugar orixinal.

Añadir leyenda

Alineamento

No fondo, restos da Lagoa.

Añadir leyenda

Observatorio.

Observatorio con o seu axexadoiro

Axexadoiro visto dende arriba.

Axexadoiro. (Rebaixe no curuto para tomar referencias astrais , estacionais ou periòdicas). Os axexadoiros son moi comùns na xeografia do noso NO.

LAGOA

Unha gran poza de forma redondeada k non lle vin nin principio nin fin ocula o oeste do outeiro, an baixada cara o Bidueiro. Arriba a esquerda un alineamento de pedrafitas baixa canda pequena ...lagoa?

Existen unha serie de penas traballadas k foran reutilizadas como firme.

Pena con gravaduras.

REFUXIOS

Refuxio do Pasillo

Asi o chamamos polo seu paso polo medio do complexo. En primeiro plano, a sua "pena das ofrendas"

O pasillo

Pena das Ofrendas

Refuxio Maior

Ubicado entre a Necròpolis e o Campo de Sinàs, è o maximo punto referencial do lugar.

Añadir leyenda

Todalas fotos corresponden o Refuxio Maior.

No fondo, o "Czmpo de Sinàs". No cruce superior existe unha estructura da k falaremos . No centro esquerda, o "Refuxio Maior", que actùa de nexo , dividindo as àreas de Sinàs da "Necròpolis" e o "Campo".

PENAS SOLTAS